Bölge ülkeleri arasındaki güvenlik ile diplomasi iş birliğini kurumsallaştıran Mekke Anlaşması, Türkiye Büyük Millet Meclisi Dışişleri Komisyonu’nda görüşülerek oy çokluğuyla kabul edildi. Komisyondan geçen onay kanunu tasarısı, yasalaşmak üzere TBMM Genel Kurulu gündemine havale edildi.
Türkiye'nin bölgesel güvenlik ve savunma mimarisinde tarihi bir dönüm noktası olarak nitelendirilen Mekke Anlaşması, meclis onay sürecinde kritik bir virajı daha geçti. AKP Ankara Milletvekili Fuat Oktay başkanlığında toplanan TBMM Dışişleri Komisyonu, 7 Ağustos 2026 tarihinde Mekke'de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif tarafından imzalanan Ortak Savunma Anlaşması'nın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi'ni kabul etti.
ORTA DOĞU'DA KOLEKTİF CAYDIRICILIK KALKANI
Komisyonun açılış konuşmasını yapan Dışişleri Komisyonu Başkanı Fuat Oktay, Rusya-Ukrayna savaşı, Kafkaslar, Balkanlar ve Orta Doğu’daki krizlerin bölgesel güvenliği doğrudan tehdit ettiğini belirterek anlaşmanın önemine dikkat çekti.
Oktay, anlaşmanın üçüncü ülkelere karşı bir bloklaşma veya yayılmacılık amacı taşımadığını vurgulayarak şu ifadeleri kullandı: "Mekke Anlaşması ile Orta Doğu'da kolektif bir caydırıcılık kalkanı inşa edilmektedir. Ülkemizin taraf olduğu bu anlaşma bir saldırı ya da bloklaşma ittifakı değildir. Aksine coğrafyamızı tahkim edecek, barışı ve istikrarı hedefleyen bir adımdır. İttifakın büyümesi ve yeni üyelerin kabulü, çekirdek tarafların ve dolayısıyla ülkemizin stratejik filtresine tabidir. Anlaşma 3 ana sacayağı üzerinde yükselmektedir: Müşterek savunma, terörizmle kararlı mücadele ve savunma sanayisinde yerli imkanların geliştirilmesi."
Dün Tahran’da gerçekleştirilen diplomatik temasların da kıymetli olduğunu belirten Oktay, anlaşmanın askeri adımlarında tarafların anayasal süreçlerine ve milli mevzuatlarına mutlak saygı duyulacağını ifade etti.
BAKAN YARDIMCISI GÜMRÜKÇÜ: HİÇBİR ÜLKEYİ HEDEF ALMIYOR
Komisyonda ayrıntılı bir sunum yapan Dışişleri Bakan Yardımcısı Büyükelçi Levent Gümrükçü, Suudi Arabistan ve Pakistan’da iç onay süreçlerinin tamamlandığını ve resmi bildirimlerin yapıldığını duyurdu.
Dışişleri Bakan Yardımcısı Büyükelçi Levent Gümrükçü toplantıda komisyon üyelerine sunum yaptı.
Bölgedeki sorunlara dışarıdan müdahale beklenmesi yerine yerel aktörlerin sorumluluk alarak bu adımı attığını belirten Gümrükçü, şunları kaydetti: "Mekke Anlaşması, tamamen savunma odaklıdır ve hiçbir ülkeyi hedef almamaktadır. Uluslararası hukuka saygı gösteren tüm bölge ülkelerinin katılımına açıktır. Ayrıştırıcı değil kapsayıcı bir vizyon içermektedir. Anlaşma ile silahlı kuvvetlerin birlikte çalışabilirliği, personel değişimi, ortak eğitimler, savunma sanayisinde ortak üretim ve teknoloji paylaşımı ile terörle mücadelede müşterek çabalar güçlendirilecektir. Ayrıca bu anlaşma Türkiye'nin diğer ittifak yükümlülüklerinin yerine geçmez; aksine geniş Orta Doğu’da sağlayacağı istikrarla başta NATO olmak üzere Avrupa güvenliğine dair üyesi olduğumuz tüm çok taraflı platformlar için tamamlayıcı nitelik taşımaktadır."